Kennisartikel
Slimme veiligheid, sterke productie
In de maakindustrie groeit de aandacht voor veiligheid. Terecht, want we stellen als samenleving steeds hogere eisen aan een gezonde en veilige werkvloer. Automatisering lijkt daarbij de perfecte oplossing: slimme machines en handlingsoplossingen nemen steeds vaker het risicovolle werk van medewerkers over. Automatisering past ook in de groeiende vraag naar capaciteit en flexibiliteit.
Soms een schijnbare tegenstelling, want waar processen versnellen en machines groter en complexer worden, groeit ook de noodzaak om veiligheid integraal mee te nemen in het ontwerp. Misschien zelfs meer dan in de traditionele omgeving waarin nog vooral met de hand werd gewerkt.
Veiligheid in de productielijn wordt vaak gezien als een verplicht nummer. Om aan de regels en certificeringen te voldoen worden er aan het eind van het project nog veiligheidsmaatregelen bedacht en opgebouwd. Dat is een gemiste kans. Want veiligheid die slim geïntegreerd is, levert niet alleen een veilige werkomgeving op, maar verhoogt óók de efficiëntie en betrouwbaarheid van het productieproces.
In dit artikel leggen we je uit hoe veiligheid en productiviteit hand in hand kunnen gaan.
Veelvoorkomende risico’s
In de praktijk zien wij bij onze opdrachtgevers vaak dezelfde risico’s terugkomen:
- Toegang tot bewegende delen. Grijpers, transportbanden of persunits kunnen gevaar opleveren wanneer ze niet goed zijn afgeschermd.
- Mens-machine interactie. Operators die handmatig ingrijpen in een proces omdat een machine niet optimaal functioneert.
- Besturingsfouten of softwareproblemen. Een kleine bug kan grote gevolgen hebben als er geen veilige fail-safe voorziening is.
- Onduidelijke noodvoorzieningen. Ontbrekende of slecht geplaatste noodstops maken snel ingrijpen moeilijk.
Veiligheid by design
De oplossing ligt in het ontwerp. Veiligheid wordt niet achteraf ‘opgebouwd’ maar vanaf het eerste concept meegenomen in de keuzes die er worden gemaakt. Immers, keuzes die je in deze fase maakt zijn later moeilijk te veranderen en moeten ‘gefixt’ worden met de nodige lapmiddelen.
Door in een pre-engineeringstraject de risico’s en mogelijke oplossingen bij elke productiestap al te bespreken, worden mogelijke gevaren vroegtijdig zichtbaar en maken de maatregelen vanaf het begin deel uit van het ontwerp.
Voorbeelden van ontwerpkeuzes die in dit stadium invloed hebben op de veiligheid:
- Bereikbaarheid van machinedelen
- Denk na over onderhoudsposities of veilige zones
- Optimale workflow van processtappen
In het volgend stadium van het uitwerken van het concept in een definitief ontwerp komen nog meer keuzes, zoals:
- Bepalen van het performance level van de te ontwikkelen machine, conform EN-ISO 13849-1
- Componentenkeuze, veilige PLC’s, actuatoren die gecontroleerd remmen en afblazen
- Software fail-safe inrichten, predictive maintenance inbouwen
- Plaatsing en wijze van bediening van knoppen, schermen en noodstopvoorzieningen. Veiligheid betekent ook: gebruikersvriendelijkheid
Veilig laden door carrousel
Bij het handmatig be- en ontladen van een machine moet je goed nadenken over toegankelijkheid. In het project hiernaast hebben we de veiligheid van deze handeling geborgd door het proceshart te integreren met een product carrousel. Op deze manier kan de operator gedurende de productie de producten laden. Het proceshart is voldoende afgeschermd. Voor onderhoud zijn de centrale deuren te ontgrendelen voor maximale bereikbaarheid.
Van verplichting naar toegevoegde waarde
Door veiligheid als integraal onderdeel van je productielijn of –machine te zien zorg je voor een goede borging van de veiligheid in alle stappen. Hierdoor verklein je de kans op ongelukken en onnodige stilstand. De voordelen die je hiermee opdoet:
- Snelheid
- Kortere doorlooptijd bij ontwerp, bouw en certificering omdat risico’s vanaf de start zijn meegenomen
- Minder incidenten en dus minder stilstand
- Sneller en eenvoudiger onderhoud door veilige en toegankelijke zones en predictive maintenance
- Fail-safe ontwerp zorgt voor gecontroleerde stops en snelle herstart
- Lagere kosten
- Minder stilstand is lagere productiekosten
- Lagere integratiekosten door ingebouwde veiligheidsvoorzieningen in plaats van achteraf aangeschaft en opgebouwd
- Minder verzuim en claims van werknemers door onveilige werkomgeving
- Hogere tevredenheid van medewerkers
- Toegenomen gebruikersvriendelijkheid
- Verbeterde veiligheidsbeleving voor operators en monteurs
Kortom, veiligheid draagt bij aan continuïteit en concurrentiekracht.
Belang van de juiste ontwikkelpartner in het proces
Als machinebouwer zijn wij ervan overtuigd dat veiligheid vanaf de ontwerpfase moet worden meegenomen. Voor ons team betekent dat:
- Onze ontwerpervaring in mechanische automatisering draagt bij aan oplossingen die veiligheid en productiviteit in balans brengen.
- Focus op efficiëntie en betrouwbaarheid zorgt voor minder stilstand, hogere output.
- We beschikken over kennis van normen en regelgeving en zorgen dat machines voldoen aan de laatste veiligheidsrichtlijnen.
- Integrale veiligheidsvoorzieningen in gestandaardiseerde machineonderdelen zoals in machinecel en software (lees ook ons kennisartikel over standaardiseren).
In elk project werken we nauw samen met de opdrachtgever. Van risicoanalyse tot ontwerp, van bouw tot oplevering. Zo ontstaat een oplossing die niet alleen veilig is, maar ook toekomstbestendig.
Conclusie
Veiligheid in de productielijn is veel meer dan een verplicht nummer. Wie het slim aanpakt, maakt van veiligheid een strategisch voordeel. Automatisering en veiligheid versterken elkaar en zorgen voor een productie die veilig, efficiënt en betrouwbaar is.
Bij STT Products zien we veiligheid als kans. Een kans om processen te verbeteren, stilstand te voorkomen en concurrentiekracht te vergroten.
Wil je weten hoe veiligheid en efficiëntie in jullie productielijn samen kunnen gaan? Neem gerust contact met ons op.